منطق بیان

قال الامام علی علیه السلام:أجملوا فی الخطاب تسمعوا جمیل الجواب؛ زیبا بگوئید تا زیبا بشنوید. (غرر الحکم،ج2،ص 266)

ارزش عقل و تعقل در قرآن کریم (3)

با سلام خدمت همه ی دوستان محترم ، بحثی را مطرح کردیم که موضوع آن عقل و تعقل در قرآن کریم بود و با توجه به این که بحث قرآنی است آیاتی چند ، از قرآن کریم در این باره مطرح و توضیحاتی اجمالی درباره ی آنها تقدیم شما عزیزان گردید.  امروز قصد بر این است که ادامه ی بحث را با آیه ی دیگری که اهمیت عقل و تعقل را بیان می کند تقدیم شما کنیم. 

خدای کریم در سوره ی نحل ، آیه ی 12 می فرماید:

و سخر لکم اللیل و النهار و الشمس و القمر و النجوم مسخرات بأمره إن فی ذلک لآیات لقوم یعقلون  

 و شب و روز و خورشید و ماه را براى شما رام گردانید، و ستارگان به فرمان او مسخر شده اند. مسلما در این [امور] براى مردمى که تعقل مى کنند نشانه هاست. 


توضیح مختصر:

1)خدای منان می فرماید که شب و روز و خورشید و ماه را مسخر شما گردانیدیم و بدانید که ستارگان همه در ، ید قدرت اویند سپس مطلبی را برای عالم مطرح می کند که در این ها نشانه هائی است برای آن ها که تعقل می کنند. 

این آیه به وضوح نشان می دهد که عقل از جایگاه بسیار ویژه ای برخوردار است به طوری که فهم این آیات و درک آنها بسته به عقل انسان است که بتوانددر آنها فکر کند تا آیه بودن آنها روشن شود و در نتیجه وجود خدا را اثبات کند و به آن پی ببرد. این آیه منقبتی را برای عقل بیان می کند که بالاتر از آن منقبتی نیست . این آیه ، عقل و تعقل را اساس دین و پذیرش شریعت های آسمانی می داند و بیان می کند که عقل است که باید شریعت را قبول کند و پذیرا باشد . برای توضیح بیشتر باید گفت که اساس تمامی شریعت های آسمانی و پایه ی آنها اعتقاد به وجود خدا و توحید اوست و این اساس اگر نباشد تمامی گزاره های موجود در شریعت های آسمانی رنگ می بازند و ارزش خود را از دست می دهند.  قرآن کریم اثبات این قضیه ی اساسی را از وظایف عقل می داند و لذاست که قرآن بارها و بارها ، عقل بشری را مورد خطاب قرار می دهد که ( أفی الله شک فاطرِ السموات و الارض....) و بداهت مساله ی وجود خدا را تذکر می دهد و در عین حال می گوید که عقل باید این بداهت را بیابد و با فکر آن را درک کند به همین دلیل خدای کریم در قرآن مجید مواردی را که وظیفه ی عقل است که در آن ها به وظیفه ی خود عمل کند را ذکر می کند مثل همین آیه ی مورد بحث: روز و شب و خورشد و ماه را برای انسان خلق کرد و ستارگان را مسخر خود قرار داد تا این ها موردی برای تفکر بشر باشد و عقل او را به حرکت و اعمال وظیفه ی خود وا دارد .

این آیه برای عقل شان اساس و اصل اثبات دین را قائل است که با او دین ثابت می شود.  


2)جالب اینکه این آیه از بشریت طلب عرض کلام خدا بر عقل دارد یعنی خدای سبحان مواردی را ذکر می کند و در نهایت می فرماید اینها نشانه هائی است برای اهل تعقل . پس در حقیقت آنچه خدا می فرماید بدون شک عاقلانه است و عقل پذیر، به همین دلیل خدای سبحان می فرماید این موارد مذکور را عرض بر عقل خود کنید تا صحت کلام خدا را بیابید لذا به طور غیر مستقیم بشریت را به تعقل وادار می کند که اگر اهل تعقل هستید ، آیه بودن اینها را درک خواهید کرد و این یعنی ای بشریت عقل خود را به کار گیرید و از آن در کشف حقایق استفاده کنید. 

خوب است که اینجا به مطلبی اشاره شود و آن اینکه خدائی که چنین به عقل ارزش و بها می دهد و از بشر ، تفکر و  بهره گیری از عقل را طلب می کند بدون شک همه ی اوامر و نواهی او مطابق عقل خواهد بود . 

سلام دوست عزیز
وبلاگ جالبی داری،موفق باشی.
خوشحال میشم به وبلاگم سر بزنی.
سلام دوست خوب 
متشکرم 
 لطفا ادرس وبلاگتونو هم بفرستید.تشکر 
سلام خداقوت
عالی هستی، همچنان ادامه بده
کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
Designed By Erfan Powered by Bayan